(216) 456 43 24(pbx)  (0216) 456 43 24 info@kub.org.tr
    Ana Sayfa   Galeri   Yayınlar
               
  BETON YOL İMALATINDA KİMYASAL KATKILARIN ROLÜ VE ETKİLERİ  
 

 

1.1.Giriş

Beton yollar tamamen yerel malzemelerle imal edilebilen, esnek üst yapılara oranla çevreci, uzun ömürlü ve ağır taşıt yüküne direnç gösteren rijitüst yapılardır. Petrol fiyatları nedeniyle beton yollar hem ilk yapım maliyetlerinde hem de yaşam döngüsü maliyetlerinde esnek üst yapılarla rekabet edebilir duruma gelmiştir.Günümüzde karayolu üst yapıları, yapımda kullanılan malzemeye ve yüzey çeşidine göre "Rijit Üstyapı", "Esnek Üstyapı " ve "Kompozit Üstyapı" olmak üzere üç ana gruba ayrılmaktadır. Esnek üstyapılarda kaplama tabakasında, bağlayıcı malzeme olarak genelde, asfalt kullanılmakta iken rijit üstyapılarda bağlayıcı malzeme olarak çimento kullanılmaktadır. Kompozit üst yapılarda ise beton ve asfalt tabakaları birlikte kullanılmaktadır.

1.2 Neden Beton Yol?
Beton yolun avantajları olarak aşağıdaki faktörleri sayabiliriz:

• Servis ömrünün uzun olması ve bakım masraflarının az olması nedeni ile daha ekonomik bir şeçenektir.

• Beton yollar öz kaynaklarla üretilebilir.

• Daha yüksek trafik yüküne dayanabilirler.

• Açık renkli olması sayesinde gece görüş mesafesini artırması, gece saatlerinde beton yolu aydınlatmak için gereken ışık miktarının asfalt yola göre az olması sayesinde elektrik tüketiminde tasarruf sağlar.

• Tekerleklerin asfalt yollarda olduğu kadar yola gömülmemesi sayesinde yakıt tüketimini dolayısıyla CO2 salınımını azaltması beton yolların daha ekonomik, çevreci ve teknik açıdan daha uygun bir seçenek haline getimektedir.

2. Beton Yol İmalatında Dikkat Edilecek Hususlar
Beton yoldan uzun dönemli bir performans alabilmek için imalatı sırasında aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir:

• Alt Temel ve Taban Hazırlığı

• Donatıların Yerleştirmesi

• Uygun Beton Hammaddesi

• Uygun Karışım Dizayn

• Betonun Üretilmesi ve Taşınması

• Yerleştirme

• Yüzey bitişi

• Kürleme


• Birleşme Yerlerinin Doğru Kesilmesi

 

 

3.Beton Yol İmalatında Kimyasal Beton Katkıları ve Etkileri:

3.1 Akışkanlaştırıcılar ve Etkileri:

Özellikle beton yolun performansını ve yerleştirmesini geliştirmeye yarayan kimyasal beton katkılarının özelliklerine göre etkileri aşağıdaki tabloda belirtilmiştir.Ülkemizde TS EN 934-2 standartına uygun olarak üretilen kimyasal beton katkılarının kullanılmasını tavsiye ediyoruz.

Kimyasal Katkılar
Kimyasal Katkılar İçeriği   İçeriği Özellikleri   Avantajları
Normal Akışkanlaştırıcılar    • Lignosülfonatlar •  %5-12 oranında su azaltma    •İşlenebilirlik ve
yerleştirmeyi geliştirme
• Dayanımı arttırma
• Karışım maliyetini azaltma
Süper Akışkanlaştırıcılar   

• Naftalinsülfonatlar

• Melaminsülfonatlar

•Polikarboksileteterler

 •%12-30 oranında su azaltma  

•Yüksek işlenebilirlik ve yerleştirme sağlama

• Yüksek dayanım arttırma

 • Karışım maliyetini optimize etme

 

  3.2. Hava Sürükleyici Katkılar ve Etkileri:

Uzun süre hizmet edebilecek bir beton yolun donma-çözünme direncinin yüksek olması gerekmektedir. Bu neden ile karışım içerisinde hava sürükleyici katkıların kullanılması öne çıkmaktadır. Beton karışım içerisindeki hava içeriği aşağıdaki bazı şartlara göre belirlenir:

• Yapının tipipi

 • Yapının servis ömrü

 • Mevsimsel etkiler

• Donma-çözünme döngüsü sayısı

• Buz çözücülere maruz kalma düzeyi

 

 İstenen hava miktarı farklı şartnamelere göre değişiklik gösterebilir. ACI (American Concrete Institute) ve BS (British Standart) şartnamelerine ve max. agrega boyutuna göre aşağıdaki hava miktarları beton yol karışım dizaynında kullanılabilir:

 

BS’e göre;

Max. Dane Boyutu    Min. Hava Miktarı
40 mm   %3
0 20 mm   %3,5

 

ACI’ya göre;

Agrega Boyutu(mm) Ilıman Dış Koşullar için Hava Miktarı Orta Sev.Dış
Koşullar için Hava Miktarı
 Şiddetli Dış Şartlar
İçin Hava Miktarı
9,5 %4,5 %6,0

%7,5

12,5 %4,0 %5,5

%7,0

19 %3,5 %5,0

%6,0

25 %3,0 %4,5

%6,0

37,5 %2,5 %4,5

%5,5

50 %2,0 %4,0

%5,0

75 %1,5 %3,5

%4,5

100  %1,0  %3,0

%4,0

  

Beton yol imalatında hava miktarı kadar, havanın betonun doğru ve homojen bir şekilde dağılması çok önemlidir. Doğru bir şekilde sürüklenmiş hava ile hapsolmuş hava arasındaki farkları aşağıdaki şekil üstünde daha rahat anlayabiliriz. Hava sürükleyici katkı ile elde edilen hava beton pastasının direncini donma-çözünme etkilerinden efektif bir şekilde koruyarak beton yolun performansını ve servis ömrünü arttırır. Hapsolmuş hava olan betonda ise hava miktarı sürüklenmiş hava ile aynı olmasına rağmen homojen bir şekilde dağılmadığından betonun donma-çözünme etkisine karşı direncini etkili bir şekilde sağlayamaz.

 

 

 

Kür Mazlemeleri ve Etkileri:

Taze dökülmüş beton üzerine ugulanan, oluşturduğu film tabakası ile, betonun içindeki nemi muhafaza ederek optimum dayanım gelişimini sağlayan, hızlı kurumayı engelleyerek rötreyi azaltan sıvı bir malzemedir. Temel olarak; kimyasal kür malzemleri kullanılarak yapılan kürleme yöntemleri diğer kürleme yöntemlerine göre daha az işçilik isteyen ve zamandan tasarruf sağlayan bir sistemidir. Özellikle beton yol imalatı gibi yüzey alanı büyük olan betonlarda, sulamanın zor olduğu yüksek katlı beton dökümlerinde su ile kürleme tercih edildiğinde, gereken zaman ve işgücü çok fazla olacaktır.

 

3.3.1.Kimyasal Kür Kullanımının Avantajları:

• Sulamanın zor olduğu geniş alanlarda ve/veya kolon,kiriş, döşeme gibi yapı elemanlarında kolayca uygulanır.

 • Tozumaz bir yüzey sağlar.

• Yüzeydeki, buharlaşma ile hızlı kurumanın neden olduğu plastik rötre(shrinkage) çatlaklarını azaltır.

• Çuval,telis ve sulama gibi benzeri kür yöntemlerine alternatif olarak, daha etkin ve daha az işçilik isteyen bir yöntemidir.

 

3.3.2.Kimyasal Kür Kullanımının Kullanım Şekli ve Zamanı:

• Kimyasal kür malzemeleri betonun nemliliğini korumak için tüm yüzey alanına homojen bir şekilde uygulanır.

• Beton yerleştirildikten ve yüzey tekstürü yapıldıktan hemen sonra uygulanmalıdır.

 

Kür Malzemesi Tipleri: Beton yol gibi yüzey alanı geniş betonlar için aşağıdaki tipte kür malzemelerin kullanılması tavsiye edilir:

• Pigmentsiz Kimyasal Kür Malzemeleri

     o Parafin ve reçine esaslı kür malzemeleri

• Pigmentli Kimyasal Kür Malzemeleri (Beyaz renkli)

     o Güneş ışınlarını beton yüzeyden pigmentsiz kür malzemelerine göre daha fazla yansıtırlar.

     o Sıcak ve güneşli günlerde beton ısısının yükselmesini engellerler.

 

 

 

Referanslar: 1. Portland Cement Association 2011 2. WCPA 2010 3. www.concrete.org.uk, 2013 4. Mehta and Monteiro, 1993 5. www.betonyol.org.tr  ;

 

 
     
HyperLink
    KÜB DUYURU ABONELİĞİ
  KÜB duyuruları ve bültenlerinin size ulaşması için listemize kayıt olun.  
  Adınız:
 
  E-Posta Adresiniz: